Arapça'dan Gelen Kelimelerde "Z" Sesi Karşılama Durumu

Türkçede tek harfle belirttiğimiz bir ses/ harf, Arapçada 4 ayrı ses olabilir. Örneğin Türkçede sadece z sesiyle karşıladığımız Arapça bir kelime ذ ,ز, ض ظ harfleriyle başlıyor olabilir.

Arapçadaki zâl (peltek z) (ذ), zây (keskin z) (ز), dat (ض) ve zı (ظ) harflerini / seslerini karşılar: Şu kelimelerin hepsi Türkçede z harfi ile yazılır okunur ama Arapçada hepsi ayrı bir harfle yazılmıştır ve farlı seslerle telaffuz edilir: zekâ (ذكاء), zahmet (زحمة), zamir (ضمير), zarf (ظرف)

Türkçeye geçişte d > z değişimi:

Bu durum daha çok dat (ض) harfi içeren kelimelerin, bu harfin mahrecinde (çıkak) bulunan d veya z sesine yakın telaffuzu konusuyla ilgilidir. 
Örneğin: damīr → zamir, daʿîf → zayıf, dıya’ → ziya, didd → zıt, mıdrab → mızrap, hıdme(t) → hizmet kelimelerindeki d sesini veren dat (ض) harfi, Türkçede z sesiyle karşılanmışken; dumūr → dumur, darb → darp, darba → darbe sözcüklerinde d sesiyle, Arapçadaki gibi aynı sesle Türkçeye geçmiştir.

(إضطراب) ızdırap mı ıstırap mı; (مضطرب) muztarip mi mustarip mi ikilemi de (d ve z sesleri verebilen) dat (ض) harfinin s ile karşılanmaya çalışılmasından kaynaklanmıştır.

Nisan Kumru

Share Share Editor: editor | Posted: 2015/03/19 | Views: 2193

Comments

10 + 6 =
Ana Sayfa | Arama | İletişim

Bu site Net Diksiyon © ürünüdür. İçerdiği bilgiler, (kitap, yazılı dokuman, web sitesi vs. olarak) izin almadan yayınlanamaz.

Editor
radyo dinle aşı takvimi podcast multimedia blog bedava dinle izle kongreler online müzik dinle selected videos nasheed music videos