İlginç bazı kelime akrabalıkları

'Kurabiye' ile 'garip' ve Euro akraba mı? Kurban ile akraba arasında bağlantı, çok karıştırılan nüfuz - nüfus kelimelerinden türeyenler hangileri, iman emniyet mi, hap tohum mudur, hz unvanının kökeni nedir?

 - 'kurb' (K-R-B, قرب ): yakın olma, yakınlık, yaklaşık
Eş kökenlileri: kurban, akraba, takriben, takribi, karabet,

- 'garib' (Ğ-R-B, غريب): yabancı, yolcu, egzotik, ayrıksı, günbatımı, batı. (Arapça fiilin ikinci anlamı 'yabancı olma, tuhaf olma) türevseldir'
Eş kökenlileri: garip, gariban, garipse-,  garaip, garabet, garp, gurbet, gureba, gurup, kurabiye, mağrip
Eski Yunanca Europē (Batı ülkesi) muhtemelen bir Sami dilinden alıntıdır

- 'nüfus' (N-F-S, نفوس): kişiler çogul. Tekili, kişi anlamındaki 'nefs'
Eş kökenlileri: nefs, nefis, nufus, nefsani, nefes, enfes, nefaset, teneffüs nefise, nefsiyat

- 'nüfuz' (N-F-Z, نفوذ): delme, içine girme, içine işleme, sözü geçme, etkili olma
Eş kökenlileri:  infaz, menfez, nüfuz, nüfuz
NOT: Telaffuzu karıştırılan iki kelimedir 'nüfus' ile 'nüfuz'. 'Bölgedeki Türk nüfusu, nüfuzunu artırıyor' cümlesinde, Türklerin bölgedeki etkiliğinin arttığını kastederiz.

- 'iman' (A-M-N, ايمان): emin olmak güvenmek
Eş kökenlileri: iman, aman, amenna, amentü, emanet, emin, emniyet, mümin, temin, amin emniyet,

- 'halef (H-L-F, خلف): irinin ardından gelen veya yerine geçen, ardıl
Eş kökenlileri:  halef, halife, hilaf, hilafet, ihtilaf, kalfa, muhalefet, muhalif, muhtelif
NOT: telaffuzu farklılarmış olsa da 'kalfa'da aynı köktentir, 'birinin yerine geçen' anlamındadır.

- 'habb' (H-B-B, حبّ): tohum, tane, tıpta hap
Eş kökenlileri:  habbe, hap, hububat

- 'huzur' (H-D-R, حضور ): hazır bulunma, mevcut olma, şimdi ve burada olma
Eş kökenlileri:  huzur, hz., hazer, hazır, hazret, ihzar, müstahzar


Kaynaklar:
Sözlerin soyağacı - Sevan Nişanyan
Misalli Büyük Türkçe Sözlük - İlhan Ayverdi
Kur'an'a Göre Esma-i Hüsna - Mustafa İslamoğlu

 

Share Share Editor: nisankumru | Posted: 2013/02/12 | Views: 3042

Comments

4 + 9 =
Ana Sayfa | Arama | İletişim

Bu site Net Diksiyon © ürünüdür. İçerdiği bilgiler, (kitap, yazılı dokuman, web sitesi vs. olarak) izin almadan yayınlanamaz.

Editor
radyo dinle aşı takvimi podcast multimedia blog bedava dinle izle kongreler online müzik dinle selected videos nasheed music videos